Levent metro durağındaki Pepsi otomatı tersi yönde bir eğilimin de olduğunu işaret eder nitelikte. Mevcut ürün gamının uzaktan da görülebilmesi, daha yakına gelmeden hangi düğmeye basılacağı bilgisinin kullanıcıya iletilmiş olması önemli birer detay. iPhone ve benzeri dijital arayüzler de kendi kullanım alanlarını ve kullanıcılarını dikkate alarak tasarlanıyor. Dolayısıyla bu etkilenime pek de şaşırmadım.

Sade, işlevsel ve algılanabilir (karşılanabilir) dijital arayüzlerin endüstriyel tasarımlara yön verecek bir niteliğe ulaşması sevindirici. Aşağıdaki ters-örnekte bir butonun tüketiciyle iletişim kurma çabasını çok net gözlemleyebilirsiniz.

Artık günlük hayatımızın parçası olan ve daha yeni yeni yerinde daha iyilerini koymayı becerebildiğimiz bu teknolojileri Engelbart ve arkadaşlarına borçluyuz.

Fare’nin yaygın kullanımı patentinin süresi dolduktan sonra gerçekleştiği için Engelbart’ın bu işten çok para kazanamadığı söylenegelir hep. Gerçekten de çağının ötesinde bir teknolojiydi “fare”. Sadece elekronik aksam ile uzaya gidilen, çogunlukla dönülemeyen bir dönemde sadece dijital telnolojisi ile değil ergonomisi ile de çığır açan bir yöntem geliştirilmişti.

Masaüstü bilgisayarların yerini dizüsü olanlara(dolayısıyla trackpad’e) bırakması, dokunmatik ekranlar gibi gelişmeler farenin ikinci bir 40 yıl daha göremeyeceğini işaret ediyor. Yine de geride bıraktığımız 40 yıla şapka çıkarmak gerkiyor!

Aynı rapora göre tüm kurumların en az bir bilgi teknolojileri uzmanı çalıştırma oranı 2007′de %10.3 iken 2008 itibariyle bu oran %12.5′a yükselmiş.

Bu yıl kurumların %15.4′ü internetten sipariş verirken, %9.4′ü ise internet ortamında sipariş almışlar.

Kurumların kamu otoriteleriyle internet ortamında etkileşimi 2005′e kıyasla %5 artarak %68.8′e yükselmiş. Bunun büyük bir kısmı online vergi ve uçuş işlemlerinden oluşuyor olmalı.

Jan Chiphase tarafından çekilen yukarıdaki fotoğraf Tokyo’nun Ebisu semtine ait. Farklı ihtiyaçlar için hazırlanmış farklı ölçeklerdeki bu haritaların yerine ne koyabiliriz diye düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen şey cebimizde taşıdığımız mobil haritalardır. Peki gerçerçekten de cepteki mobil haritalar bu paftaların yerini tutabilir mi?

Bölgesel haritalar her semtte, alışveriş merkezlerinde, otobüs durakları gibi toplu taşıma ile ilgili alanlarda bulunur. Buradaki temel fikir ihtiyaç sahibinin konumunun bilinmesidir(Şu an buradasınız). Mobil cihazlar buraya kadar çok kullanışlılar. Çünkü konumunuzu siz hareket halindeyken bile saptayabilir, ve ihtiyacınız olan harita dinamik olarak mobil cihazınıza yüklenir.

Oysa, zaten harita bile tek başına yeterince yer işgal ederken bir de konumla ilgili içeriğin küçük mobil ekranlarda gösterilmesi çözmesi kolay bir problem değil. Senin konumunu biliyorum, peki bunu sana göstermeme gerek var mı? Belki de artık programlama tatminini bir kenara bırakıp, problemin kendisini çözmeye odaklanmamız gerekiyor.

Haritaları unutun!

Cevahir Alışveriş Merkezinde bir örneğini bulduğum kapalı rehber uygulamasının üzerinde düşünmek faydalı olabilir. Alışveriş merkezinin kendi kod ve numaralarını kullanan bu rehber sayesinde aradığınız şeyi bulmanız hiç de zor değil. Yeter ki içeriği iyi sınıflandırabilelim. “Öğrenen” yöntemlerle bunu yapmanın, alışveriş merkezi ölçeğinin dışına çıkmanın zor olmadığını biliyoruz. O halde nerede olduğumun ne önemi var? Benim bir coğrafi haritaya ihtiyacım yok, nerede olduğum değil, etrafımda olan biten lazım bana.

Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı, Yeni Terminal Binası, İlave Apron, Katlı Otopark ve Mütemmimleri için, Yön-Bulma Tasarımı Şartnamesi’ne aşağıdaki adresten ulaşabilirsiniz. 15 Aralık’a kadar teslim edilmesi gereken nihai tasarımı B.A.K.V.A.G değerlendirecekmiş.

http://www.bakvag.yildiz.edu.tr/files/SG-TR.pdf

Bu görselleştirmeyle delicious verisinin bizler hakkında verdiği bilginin nerelere çekilebileceği cereyan etti zihnimde. Örneğin zaman tabanlı bir ilgi alanı kayması (interest shift) ve ağımızdaki arkadaşlarımızın buna etkisi rahatça görselleştirilebileceği gibi, delicious tüm kullanıcılarından edindiği ilgi alanı kayması örüntüsüyle bana önümdeki bir yıl boyunca boş vakitlerimde ağımdaki hangi arkadaşlarımla takılacağımı önerebilir. Hatta bu önermeyle x zaman birimi içinde yakınlaşmak istediğim insanları ilgili url’lerde önerilen etiketler arasında listeleyerek bana yol gösterebilir. Seni gidi delicious!

Barış’ın Delicious Etiketleri

Bengi’nin Delicious Etiketleri

Etkin’in Delicious Etiketleri

Bu arada Türkçeleştirilmiş WordPress kullanmanın tatlı şaşkınlığıyla yukarıdaki resimleri yazıma eklerken şirketçe gördüğümüz “Kütürdetiyor” ibaresi bizi bizden aldı. Lokalizasyon konusunda tez birşeyler yazıla…

Konuşma, John Maeda’ya çeşitli göndermelerle başlayıp, Apple, Disney, Four Seasons gibi şirketlerin hizmet modelleri ile dallanıp budaklanıyor. Tasarım etkinliğindan “problem çözmek” olarak bahsederim hep. Burada problem sahibi “bir” kişi olabileceği gibi belli bir grup veya toplumun kendisi de olabilir. Aynı şekilde problemin konusu da mimarlıktan, makina tasarımına, bilgi tasarımı ve endüstriyel tasarıma kadar uzanabilir.

Hizmet tasarımında “elle tutulmayan” sistemler tasarlandığı için genellikle tasarım ibaresi yadırganagelmiştir. Oysa hizmet tasarımı pek çok diğer tasarım etkinliğininden daha fazla insan odaklıdır. Norman’ın konuşmasında da belittiği gibi, kimi zaman çalışanların belirli durumlara koşullandırılması, kullanıcının belirli şekilde yönlendirilmesi hizmet tasarımının çıktıları olabiliyor.

Peki bu işletmecilerin problemi değil midir?

Benim de uzun süredir zihnimi kurcalayan bir soruydu bu. Tasarım etkinliği problem çözmekse, bir kuyruk(banka kuyruğundaki gibi) probleminin çözümü için tasarımcı mı gerekir? Norman, zaten bu problemin işletme ve endüstri mühendisliği tarafında çeşitli şekillerde çözüldüğünü ifade ediyor. Ancak bu çözümlerin verimlilik odaklı olduğunu, kullanıcı tarafınının çoğunlukla es geçildiğinin altını özellikle çiziyor.

Hizmet tasarımı kullanıcı deneyimi esas alındığında dikkate değer bir tasarım süreci gerektiriyor. Yani gözlem, deneysellik, kurgu(lar) ve takdim. McDonald’s arabaya servis’te siparişin bir pencereden verilmesi, diğer pencereden alınması ve bu iki pencere arasında sipariş hazırlanırken sizin ödeme yapıyor olmanız… tüm bunlar olurken aslında farkettirilmeden beklemeniz hizmet tasarımına iyi bir örnek olabilir.

Etkileşim tasarımının özünde de aslında hizmet tasarımı yatıyor. En nihayetinde kullanıcının tanımlanması, çeşitli testleri takiben iş akışlarının kurgulanması ve kullanıcıya hitap eder şekilde sunulması etkileşim tasarımının temel etkinliği.

Norman’ın kitabını dört gözle bekliyoruz.

Konferans bu yıl etkileşim tasarımı yöntemleri,  prototipleme teknikleri, tasarım fikrinin iletilmesi, diğer disiplinlerden esinlenilen fikirler, mobil ve fiziksel, ubik programlama ve veri görselleşirmesiyle ilgileniyor.

Duyurunun orijilali için tıklayın.

5 Ağustos 2008′de İTÜ - İdris Yamantürk Konferans Merkezi’nde Prof. Oussama Khatip tarafından “Human-Centered Robotics” konulu bir seminer verilecek. Seminerin başlığı “İnsan Merkezli” ama sanırım doğrusu “İnsansı” olmalı. Çünkü Prof. Oussama’nın araştırma grubu daha çok “Humanoid” robotlar üzerinde çalışıyor.

Konuyla ilgili Gizmowatch’da yayınlanan bir habere buradan ulaşabilirsiniz.

IxDA 2003 yılında Interaction Design Group (IxDG) olarak kurulan ve daha sonra ise Interaction Design Association (IxDA) adını alan kar amacı taşımayan uluslararası bir organizasyondur.

IxDA‘nın temel hedefleri; etkileşim tasarımı alanının bilinirliğini artırmak, bu disiplinin geliştirmek, çeşitli standartları teşvik ederek etkileşim tasarımcılarının uzmanlik düzeyini yükseltmek, bu alandaki akademik programlar için standartlar belirlemek ve konuyla ilgili kişileri biraraya getirerek bilinçli bir topluluk yaratmak olarak özetlenebilir.

IxDA Istanbul ise bir yerel topluluk olarak bu hedefleri Türkiye ölçeğinde yerine getirmeyi amaçlamaktadır.

Siz de IxDA Istanbul’un öncü topluluğuna katılmak istiyosanız bu formu doldurmanız yeterli.