Nielsen ve pek çok uzman kullanışlılık açısından web sitelerinin hızlı yüklenmeleri gerektiğini söylüyor. Elbetteki bu hiç kimsenin itiraz edemeyeceği  bir gereklilik. Hızlı olması mümkünken, neden yavaş olsun ki?

Bu gereklilik özellikle 90′ların sonu ve hatta 2000′lerin başında gerçekten de önem taşıyordu. Ancak yine aynı yıllarda User Interface Engineering’de yayınlanan bir makaleye göre;

1. Kullanıcıların yüklenme süresi algısı ile fiili yüklenme süresi arasında hiçbir ilişki yok.
2. Kullanıcıların sitedeki işlerini tamamlayabilmeleri, yüklenme süresinin hızlı olduğunu sanmalarına yol açıyor.

Tam da bu aşamada optimizasyon konusu devreye giriyor. Web sitelerini hızlı yüklenmeleri için optimize etmek derken asla resimlerin çözünürlüğünü küçültün, veritabanı talep sayısını azaltın gibi öğütler vermek değil amacım. Tam tersine doğru bir sistem tasarımı ile zaten bu yöntemlere ihiyacınız olmayacağının altını çizmek istiyorum.

Kullanıcı Merkezli Optimizasyon

Optimizasyonu yayına açılan web sitesi/uygulamasının çeşitli standartlar ve gerekliliklere göre yeniden düzenlenmesi, gerekli olmayan bölümlerinden arındırılması süreci olarak tanımlayabiliriz. Arama motoru, güvenlik, performans gibi pek çok açıdan verimi artırmak için yapılan işlemlerdir aslında.

Aslında son kullanıcının deneyimini ölçümleyerek ve hatta daha işin başında kimi önkabuller ile hareket ederek kullanıcı merkezli bir optimizasyon da yapabilirsiniz. Özellikle sadece sunuşa yönelik değil ama kullanıcı tarafında birbirini takip eden işlemlerin yapıldığı bir web uygulamasıysa söz konusu olan(eticaret siteleri, sosyal ağlar, portal ve intranetler vb)  kullanıcı merkezli optimizasyon kaçınılmazdır.

Peki Kullanıcı Merkezli Optimizasyon Nasıl Yapılır?

Nitelikli bir çalışma gerektiren kullanıcı merkezli optimizasyonda teknik mimar, etkileşim tasarımcısı ve proje yöneticisi mükemmel bir uyum içinde çalışmalıdır. Her web projesinin farklı ihtiyaçları, sunuş süreci(sürekli gelişen, aşamalı gelişen gibi), amacı olabilir ve bunlar kullanıcı merkezli optimizasyonun temel belirleyicileridir.  Yine de indirgenmiş bir örnekle konuyu özetlemek istiyorum.

Örn: Etkileşimin Zaman Kontrolü

Uygulama içindeki bir eylem ile ilgili geri bildirimin her zaman o eylem yapıldıktan sonra verilmesine gerek yoktur. Yani A kişisinin B kişisini arkadaş olarak eklemesi gibi rutin bir eylemin doğal sonucunu ekrana basmak için kullanıcıyı bekletmek gerçekten gerekli mi? Evet, kimi durumlarda o kadar da gerekli olmayabilir. Örneğin kullanıcı eklendi yazısını okurken ekleme işlemi hala sürüyor olabilir, ve muhtemelen okumayı tamamladığında yeni bir arkadaşı olacak.

Buna benzer örnekler çoğaltılabilir. Tabi her vakanın kendi bağlamı, amacı ve kullanımı içinde değerlendirilmesini gerektiğini unutmamak gerekiyor.